{"id":1767,"date":"2025-06-13T13:42:17","date_gmt":"2025-06-13T06:42:17","guid":{"rendered":"https:\/\/grasslandvn.com\/?p=1767"},"modified":"2025-06-13T13:42:17","modified_gmt":"2025-06-13T06:42:17","slug":"ca-phe-mit-tu-huong-vi-bi-an-tay-nguyen-den-tach-ca-phe-toan-cau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grasslandvn.com\/?p=1767","title":{"rendered":"C\u00e0 ph\u00ea m\u00edt: T\u1eeb h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb b\u00ed \u1ea9n T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn t\u00e1ch c\u00e0 ph\u00ea to\u00e0n c\u1ea7u"},"content":{"rendered":"<h4>TTCT &#8211; \u0110i\u1ec1u l\u00e0m cho Liberica tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb: v\u1ecb ng\u1ecdt s\u00f4 c\u00f4 la \u0111en, h\u01b0\u01a1ng m\u00edt kh\u00f4, cam qu\u00fdt v\u00e0 ch\u00fat kh\u00f3i g\u1ed7 quy\u1ebfn r\u0169.<\/h4>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/cdn2.tuoitre.vn\/thumb_w\/730\/471584752817336320\/2025\/5\/21\/fruit-and-seed-read-only-17477965365292136988457.jpg\" alt=\"c\u00e0 ph\u00ea - \u1ea2nh 1.\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Qu\u1ea3 v\u00e0 h\u1ea1t c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt Liberica<\/p>\n<p class=\"\">H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1n \u0111ang \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean, ng\u1ed3i b\u00ean hi\u00ean nh\u00e0, gi\u1eefa nh\u1eefng \u0111\u1ed3i c\u00e0 ph\u00ea xanh m\u01b0\u1edbt, nh\u1ea5m nh\u00e1p ng\u1ee5m c\u00e0 ph\u00ea Liberica &#8211; c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt hay c\u00e0 ph\u00ea cherry &#8211; v\u1edbi v\u1ecb ng\u1ecdt s\u00f4 c\u00f4 la, tho\u1ea3ng h\u01b0\u01a1ng m\u00edt kh\u00f4 v\u00e0 ch\u00fat kh\u00f3i g\u1ed7. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1ch c\u00e0 ph\u00ea, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t, con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i qua nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, kh\u00ed h\u1eadu, v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p class=\"\">Trong khi Arabica v\u00e0 Robusta th\u1ed1ng tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi, Liberica l\u1eb7ng l\u1ebd k\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00e1c: t\u1eeb nh\u1eefng c\u00e1nh r\u1eebng Liberia \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea \u0111\u1eb7c s\u1ea3n \u1edf Paris v\u00e0 Venice, t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00edn \u0111\u1ed3 \u1ea9m th\u1ef1c to\u00e0n c\u1ea7u. Li\u1ec7u &#8220;c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt&#8221; c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u00f4i sao ti\u1ec1m \u1ea9n \u0111ang ch\u1edd t\u1ecfa s\u00e1ng?<\/p>\n<h3 class=\"\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">T\u1eeb T\u00e2y Phi \u0111\u1ebfn T\u00e2y Nguy\u00ean<\/span><\/h3>\n<p class=\"\">C\u00e0 ph\u00ea Liberica (Coffea liberica) l\u00e0 m\u1ed9t trong ba anh em c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh c\u00e0 ph\u00ea, b\u00ean c\u1ea1nh Arabica (Coffea arabica) v\u00e0 Robusta (Coffea canephora). C\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb Liberia, T\u00e2y Phi, Liberica \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt&#8221; \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u00ec l\u00e1 to, b\u00f3ng, gi\u1ed1ng l\u00e1 c\u00e2y m\u00edt.<\/p>\n<p class=\"\">H\u1ea1t c\u1ee7a n\u00f3 d\u00e0i h\u01a1n, to h\u01a1n, v\u1edbi v\u1ecf qu\u1ea3 c\u1ee9ng nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfn binh ki\u00ean c\u01b0\u1eddng. So v\u1edbi Arabica (1,2-2,2% caffeine) v\u00e0 Robusta (2,7-4,5%), Liberica nh\u1eb9 nh\u00e0ng h\u01a1n v\u1edbi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng caffeine 0,6-1,7%, mang \u0111\u1ebfn c\u1ea3m gi\u00e1c t\u1ec9nh t\u00e1o m\u00e0 kh\u00f4ng &#8220;b\u1ed3ng b\u1ec1nh&#8221;.<\/p>\n<p class=\"\">\u0110i\u1ec1u l\u00e0m cho Liberica tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb: v\u1ecb ng\u1ecdt s\u00f4 c\u00f4 la \u0111en, h\u01b0\u01a1ng m\u00edt kh\u00f4, cam qu\u00fdt v\u00e0 ch\u00fat kh\u00f3i g\u1ed7 quy\u1ebfn r\u0169. \u0110\u1ed9 chua th\u1ea5p h\u01a1n Arabica khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ef1a ch\u1ecdn cho nh\u1eefng ai y\u00eau th\u00edch c\u00e0 ph\u00ea thanh tho\u00e1t, m\u01b0\u1ee3t m\u00e0, kh\u00f4ng qu\u00e1 &#8220;ch\u00e1t ch\u00faa&#8221;.<\/p>\n<p class=\"\">H\u1ea1t Liberica ch\u1ee9a theobromine (t\u1ea1o v\u1ecb ng\u1ecdt th\u01b0 gi\u00e3n nh\u01b0 s\u00f4 c\u00f4 la), chlorogenic acid (ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a), triglycerides (t\u1ea1o \u0111\u1ed9 m\u01b0\u1ee3t) v\u00e0 protein (dinh d\u01b0\u1ee1ng), bi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u1ee5m c\u00e0 ph\u00ea th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u1ea9m th\u1ef1c \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/cdn2.tuoitre.vn\/thumb_w\/730\/471584752817336320\/2025\/5\/21\/and-leaves-read-only-1747796536521471714029.jpg\" alt=\"c\u00e0 ph\u00ea - \u1ea2nh 2.\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">L\u00e1 c\u00e2y Liberica so v\u1edbi l\u00e1 Arabica v\u00e0 Robusta. \u1ea2nh: HELENA COFFEE<\/p>\n<p class=\"\">&#8220;C\u00e2y (c\u00e0 ph\u00ea) m\u00edt cao l\u1eafm, l\u00e1 to nh\u01b0 b\u00e0n tay, qu\u1ea3 \u0111\u1ecf m\u1ecdng. M\u1ed7i m\u00f9a thu ho\u1ea1ch, c\u1ea3 bu\u00f4n t\u1ee5 h\u1ecdp, v\u1eeba h\u00e1i v\u1eeba h\u00e1t. C\u00e0 ph\u00ea m\u00edt kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e2y, m\u00e0 l\u00e0 linh h\u1ed3n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t&#8221; &#8211; anh H&#8217;Bl\u0103ng, m\u1ed9t n\u00f4ng d\u00e2n Ba Na \u1edf Gia Lai, k\u1ec3 v\u1ec1 c\u00e2y Liberica tr\u00ean \u0111\u1ed3i nh\u00e0<\/p>\n<p class=\"\">C\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a Liberica b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19, khi d\u1ecbch b\u1ec7nh g\u1ec9 s\u1eaft l\u00e1 (Hemileia vastatrix) t\u00e0n ph\u00e1 c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n c\u00e0 ph\u00ea \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. T\u1eeb nh\u1eefng c\u00e1nh r\u1eebng Liberia, Liberica \u0111\u01b0\u1ee3c mang \u0111\u1ebfn Philippines, Indonesia, Malaysia, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb c\u1ee9u tinh.<\/p>\n<p class=\"\">V\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1ng b\u1ec7nh, ch\u1ecbu nhi\u1ec7t (24-30\u00b0C) v\u00e0 s\u1ed1ng t\u1ed1t tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ngh\u00e8o dinh d\u01b0\u1ee1ng, Liberica tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;ng\u01b0\u1eddi h\u00f9ng&#8221; c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n th\u1eddi thu\u1ed9c \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p class=\"\">T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, Liberica theo ch\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn T\u00e2y Nguy\u00ean t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng xen v\u1edbi Arabica \u1edf L\u00e2m \u0110\u1ed3ng, Gia Lai, Kon Tum. D\u00f9 kh\u00f4ng chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf nh\u01b0 Robusta (90% s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba), Liberica v\u1eabn c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng nh\u1edd h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o.<\/p>\n<p class=\"\">Liberica kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00f4ng s\u1ea3n, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c T\u00e2y Nguy\u00ean, n\u01a1i c\u00e0 ph\u00ea g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi l\u1ec5 h\u1ed9i, bu\u00f4n l\u00e0ng v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n truy\u1ec1n mi\u1ec7ng.<\/p>\n<h3 class=\"\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi<\/span><\/h3>\n<p class=\"\">\u00d4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n H\u00f2a, m\u1ed9t nh\u00e0 rang xay \u1edf Gia Lai, chia s\u1ebb: &#8220;Ng\u00e0y x\u01b0a, \u00f4ng n\u1ed9i t\u00f4i k\u1ec3 r\u1eb1ng c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt l\u00e0 &#8220;c\u00e0 ph\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o&#8221;, v\u00ec n\u00f3 d\u1ec5 s\u1ed1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u0103m nhi\u1ec1u. Nh\u01b0ng gi\u1edd n\u00f3 th\u00e0nh \u0111\u1eb7c s\u1ea3n, kh\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i h\u1ecfi mua ho\u00e0i!&#8221;.<\/p>\n<p class=\"\">C\u00f2n \u1edf Batangas, Philippines, Liberica l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kape Barako, ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;c\u00e0 ph\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd&#8221;. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Batangas t\u1ef1 h\u00e0o k\u1ec3 r\u1eb1ng m\u1ed7i bu\u1ed5i s\u00e1ng, \u0111\u00e0n \u00f4ng trong l\u00e0ng nh\u00e2m nhi Kape Barako tr\u01b0\u1edbc khi ra \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0 m\u1ed9t nghi th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng.<\/p>\n<p class=\"\">H\u01b0\u01a1ng v\u1ecb quy\u1ebfn r\u0169 c\u1ee7a Liberica \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u0103n h\u00f3a, xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i v\u00e0 qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea \u1edf M\u1ef9, v\u1edbi gi\u00e1 g\u1ea5p \u0111\u00f4i Robusta.<\/p>\n<p class=\"\">Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, khi Arabica c\u00f3 nguy c\u01a1 m\u1ea5t 90% di\u1ec7n t\u00edch ph\u00f9 h\u1ee3p \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m 2050 (theo Nature Plants, 2022), Liberica n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t &#8220;chi\u1ebfn binh xanh&#8221;. C\u00e2y Liberica cao to (c\u00f3 th\u1ec3 t\u1edbi 18m), v\u1edbi r\u1ec5 s\u00e2u, ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu n\u00f3ng. N\u00f3 c\u1ea7n \u00edt n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ph\u00e2n b\u00f3n, l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho n\u00f4ng nghi\u1ec7p b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/cdn2.tuoitre.vn\/thumb_w\/730\/471584752817336320\/2025\/5\/21\/liberica-vietnam-in-jap-read-only-1747796536536382524502.jpg\" alt=\"c\u00e0 ph\u00ea - \u1ea2nh 3.\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">C\u00e0 ph\u00ea Liberica Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c pha ch\u1ebf t\u1ea1i qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea \u0111\u1eb7c s\u1ea3n Blue Bottle\u2019s Studio (Kyoto, Nh\u1eadt).<\/p>\n<p class=\"\">Ch\u1ecb A Linh, m\u1ed9t n\u00f4ng d\u00e2n \u1edf Kon Tum, \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n t\u1eeb Robusta sang Liberica xen canh v\u1edbi b\u01a1 v\u00e0 s\u1ea7u ri\u00eang. &#8220;Robusta ng\u1ed1n n\u01b0\u1edbc l\u1eafm, m\u00e0 \u0111\u1ea5t ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f4. Liberica th\u00ec kh\u00e1c, n\u00f3 nh\u01b0 c\u00e2y r\u1eebng, c\u1ee9 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 s\u1ed1ng. C\u00e2y cao c\u00f2n che b\u00f3ng cho b\u01a1, \u0111\u1ea5t \u0111\u1ee1 b\u1ecb r\u1eeda tr\u00f4i&#8221; &#8211; ch\u1ecb n\u1edf n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi ch\u1ea5t ph\u00e1c.<\/p>\n<p class=\"\">Xen canh Liberica \u0111\u00e3 gi\u00fap ch\u1ecb gi\u1ea3m 68% t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng so v\u1edbi th\u00e2m canh. \u1ede Gia Lai, m\u00f4 h\u00ecnh b\u00f3ng r\u00e2m v\u1edbi Liberica c\u0169ng gi\u00fap b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecf bazan, v\u1ed1n \u0111ang b\u1ecb tho\u00e1i h\u00f3a do l\u1ea1m d\u1ee5ng ph\u00e2n b\u00f3n.<\/p>\n<p class=\"\">Liberica c\u00f2n mang \u00fd ngh\u0129a v\u0103n h\u00f3a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. \u1ede Sarawak, Malaysia, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba xem c\u00e2y Liberica nh\u01b0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 r\u1eebng&#8221;, v\u00ec n\u00f3 m\u1ecdc t\u1ed1t d\u01b0\u1edbi t\u00e1n r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u00e1 r\u1eebng nh\u01b0 Arabica. H\u01b0\u01a1ng v\u1ecb kh\u00f3i g\u1ed7 c\u1ee7a Liberica nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi th\u00ec th\u1ea7m c\u1ee7a r\u1eebng, nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thi\u00ean nhi\u00ean.<\/p>\n<h3 class=\"\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Ly c\u00e0 ph\u00ea bi\u1ebft k\u1ec3 chuy\u1ec7n<\/span><\/h3>\n<p class=\"\">N\u1ebfu Arabica l\u00e0 &#8220;n\u00e0ng th\u01a1&#8221; c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea l\u00e3ng m\u1ea1n, Robusta l\u00e0 &#8220;chi\u1ebfn binh&#8221; c\u1ee7a espresso th\u00ec Liberica l\u00e0 &#8220;ngh\u1ec7 s\u0129&#8221; v\u1edbi phong c\u00e1ch ri\u00eang. V\u1ecb s\u00f4 c\u00f4 la \u0111en, m\u00edt kh\u00f4 v\u00e0 kh\u00f3i g\u1ed7 khi\u1ebfn Liberica tr\u1edf th\u00e0nh ng\u00f4i sao trong c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea \u0111\u1eb7c s\u1ea3n.<\/p>\n<p class=\"\">T\u1ea1i m\u1ed9t qu\u00e1n nh\u1ecf tr\u00ean \u0111\u1ed3i \u1edf L\u00e2m \u0110\u1ed3ng, ch\u1ecb Mai Anh, ch\u1ee7 qu\u00e1n, k\u1ec3: &#8220;Kh\u00e1ch T\u00e2y m\u00ea Liberica l\u1eafm. H\u1ecd n\u00f3i n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 u\u1ed1ng m\u1ed9t ly c\u00e0 ph\u00ea bi\u1ebft k\u1ec3 chuy\u1ec7n, v\u1eeba ng\u1ecdt, v\u1eeba th\u01a1m, l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00fat &#8216;l\u1eeda&#8217; c\u1ee7a r\u1eebng. T\u00f4i pha Liberica b\u1eb1ng m\u00e1y ho\u1eb7c b\u1eb1ng phin theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a kh\u00e1ch, u\u1ed1ng l\u00e0 nh\u1edb m\u00e3i&#8221;. Ch\u1ecb c\u00f2n th\u1eed nghi\u1ec7m Liberica pha l\u1ea1nh (cold brew), \u0111\u1ec3 v\u1ecb tr\u00e1i c\u00e2y n\u1ed5i b\u1eadt, thu h\u00fat c\u1ea3 kh\u00e1ch trong n\u01b0\u1edbc l\u1eabn n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n<p class=\"\">\u1ede Malaysia, Liberica l\u00e0 linh h\u1ed3n c\u1ee7a kopi kampung (c\u00e0 ph\u00ea l\u00e0ng), pha trong n\u1ed3i \u0111\u1ed3ng v\u00e0 u\u1ed1ng sau gi\u1edd c\u1ea7u nguy\u1ec7n. \u1ede Philippines, Kape Barako \u0111\u01b0\u1ee3c pha \u1edf kapehan (qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea truy\u1ec1n th\u1ed1ng), \u0111\u00f4i khi th\u00eam ch\u00fat \u0111\u01b0\u1eddng m\u00eda ho\u1eb7c s\u1eefa \u0111\u1eb7c, t\u1ea1o n\u00ean m\u00f3n Barako latte \u0111\u1eadm ch\u1ea5t \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p class=\"\">\u0110\u1ea7u b\u1ebfp Anna Santos \u1edf Manila chia s\u1ebb tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Gastronomica: &#8220;Liberica l\u00e0 nguy\u00ean li\u1ec7u v\u00e0ng cho \u1ea9m th\u1ef1c. T\u00f4i d\u00f9ng b\u1ed9t Liberica rang \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbp th\u1ecbt b\u00f2, t\u1ea1o v\u1ecb kh\u00f3i v\u00e0 ng\u1ecdt. N\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t gia v\u1ecb, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ee9c u\u1ed1ng&#8221;.<\/p>\n<p class=\"\">S\u1ef1 linh ho\u1ea1t c\u1ee7a Liberica m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda cho c\u00e1c m\u00f3n tr\u00e1ng mi\u1ec7ng, cocktail hay th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 m\u1ee9t &#8220;c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt&#8221;, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m \u1edf Indonesia.<\/p>\n<h3 class=\"\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Vi\u00ean ng\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam ch\u1edd t\u1ecfa s\u00e1ng<\/span><\/h3>\n<p class=\"\">Liberica, d\u00f9 ch\u1ec9 chi\u1ebfm 1-2% s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba, \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng s\u1ebd n\u00e2ng t\u1ea7m c\u00e0 ph\u00ea Vi\u1ec7t. Gia Lai, Kon Tum, L\u00e2m \u0110\u1ed3ng, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb l\u00e0 nh\u1eefng &#8220;c\u00e1i n\u00f4i&#8221; c\u1ee7a Liberica, v\u1edbi \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecf bazan v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu n\u00f3ng \u1ea9m l\u00fd t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p class=\"\">Anh Tr\u1ea7n V\u0103n Minh, \u1edf \u0110ak \u0110oa, Gia Lai, t\u1eebng nghi ng\u1edd Liberica v\u00ec n\u0103ng su\u1ea5t th\u1ea5p (1-1,5 t\u1ea5n\/ha, so v\u1edbi 2-3 t\u1ea5n\/ha c\u1ee7a Robusta), song sau khi th\u1eed nghi\u1ec7m ch\u1ebf bi\u1ebfn kh\u00f4 v\u1edbi Helena Coffee, anh ng\u1ea1c nhi\u00ean: &#8220;Kh\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i tr\u1ea3 gi\u00e1 cao g\u1ea5p \u0111\u00f4i Robusta, n\u00f3i c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt nh\u00e0 t\u00f4i nh\u01b0 r\u01b0\u1ee3u vang, c\u00e0ng u\u1ed1ng c\u00e0ng m\u00ea. Gi\u1edd t\u00f4i tr\u1ed3ng Liberica xen v\u1edbi s\u1ea7u ri\u00eang, v\u1eeba t\u0103ng thu nh\u1eadp v\u1eeba b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t&#8221;.<\/p>\n<p class=\"\">Liberica Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ea3 v\u1ec1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng l\u1eabn th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t kh\u1ea9u. M\u1ef9, \u00c2u, \u00dac s\u1eb5n s\u00e0ng tr\u1ea3 10-$20\/kg rang xay cho Liberica (Len&#8217;s Coffee \u0111\u00e3 xu\u1ea5t kh\u1ea9u Liberica Vi\u1ec7t Nam sang M\u1ef9); Malaysia, Indonesia, v\u1edbi d\u00e2n s\u1ed1 H\u1ed3i gi\u00e1o l\u1edbn, nhu c\u1ea7u u\u1ed1ng c\u00e0 ph\u00ea sau gi\u1edd c\u1ea7u nguy\u1ec7n cao, c\u0169ng l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i xu\u1ea5t kh\u1ea9u, nh\u1ea5t l\u00e0 khi gi\u00e1 cao h\u01a1n Robusta ($3-5\/kg). V\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u, m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean nh\u01b0 &#8220;Vietnam Jackfruit Coffee&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a T\u00e2y Nguy\u00ean, h\u01b0\u01a1ng m\u00edt kh\u00f4 v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng, thu h\u00fat ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p class=\"\">M\u1ed9t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f4ng ty ch\u1ebf bi\u1ebfn v\u00e0 xu\u1ea5t kh\u1ea9u c\u00e0 ph\u00ea nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: &#8220;Liberica l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a c\u00e0 ph\u00ea Vi\u1ec7t Nam. N\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu m\u00e0 c\u00f2n mang l\u1ea1i gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a. N\u1ebfu \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o ch\u1ebf bi\u1ebfn k\u1ef5 kh\u00ed v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea1nh tranh v\u1edbi Kape Barako&#8221;. Nh\u01b0ng \u00f4ng c\u0169ng c\u1ea3nh b\u00e1o: &#8220;N\u00f4ng d\u00e2n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1ec1 v\u1ed1n v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt, n\u1ebfu kh\u00f4ng, Liberica s\u1ebd m\u00e3i ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u00ean ng\u1ecdc trong \u0111\u00e1&#8221;.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/cdn2.tuoitre.vn\/thumb_w\/730\/471584752817336320\/2025\/5\/28\/vietnam-liberica-coffee-beans-2-17484260902932135485670.jpg\" alt=\"C\u00e0 ph\u00ea m\u00edt: T\u1eeb h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb b\u00ed \u1ea9n T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn t\u00e1ch c\u00e0 ph\u00ea to\u00e0n c\u1ea7u - \u1ea2nh 4.\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u1ea2nh: Helena Coffee Vietnam<\/p>\n<p class=\"\">C\u0169ng kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u00e1ch th\u1ee9c: n\u0103ng su\u1ea5t th\u1ea5p v\u00e0 kh\u00f3 thu ho\u1ea1ch (c\u00e2y cao, qu\u1ea3 l\u1edbn) khi\u1ebfn n\u00f4ng d\u00e2n ng\u1ea7n ng\u1ea1i; thi\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u &#8211; ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng 1,1% b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc v\u1ec1 Liberica, so v\u1edbi Arabica (63%), h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ea3i ti\u1ebfn gi\u1ed1ng; v\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng nh\u1ecf &#8211; ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u1ed1n quen v\u1edbi d\u00f2ng Robusta \u0111\u1eadm \u0111\u00e0, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ec3 l\u00e0m quen v\u00e0 \u01b0a chu\u1ed9ng gu Liberica.<\/p>\n<p class=\"\">\u0110\u1ec3 bi\u1ebfn Liberica th\u00e0nh &#8220;ng\u00f4i sao&#8221; c\u1ee7a ng\u00e0nh c\u00e0 ph\u00ea Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee5 th\u1ec3, t\u1eeb \u0111\u1ea7u t\u01b0 nghi\u00ean c\u1ee9u, t\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c ch\u1ee9ng nh\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf (UTZ, 4C) \u0111\u1ec3 t\u0103ng gi\u00e1 tr\u1ecb xu\u1ea5t kh\u1ea9u \u0111\u1ebfn x\u00e2y d\u1ef1ng th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u, h\u1ed7 tr\u1ee3 (gi\u1ed1ng, k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 v\u1ed1n) n\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o ch\u1ebf bi\u1ebfn (k\u1ef5 kh\u00ed ho\u1eb7c \u01b0\u1edbt \u0111\u1ec3 t\u0103ng h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, nh\u1eafm \u0111\u1ebfn th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7c s\u1ea3n).<\/p>\n<p class=\"\">Hi\u1ec7n Gia Lai \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng canh t\u00e1c b\u00f3ng r\u00e2m, gi\u1ea3m t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. C\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nh\u01b0 IDH \u1edf Di Linh (t\u0103ng xen canh t\u1eeb 7% l\u00ean 62%) c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho Liberica. C\u00e1ch Philippines \u0111\u00e3 l\u00e0m v\u1edbi Kape Barako l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc tham kh\u1ea3o t\u1ed1t.<\/p>\n<p class=\"\">V\u1edbi v\u1ecb s\u00f4 c\u00f4 la, h\u01b0\u01a1ng m\u00edt kh\u00f4, kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 ti\u1ec1m n\u0103ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u, Liberica l\u00e0 vi\u00ean ng\u1ecdc qu\u00fd c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e0i gi\u0169a \u0111\u1ec3 t\u1ecfa s\u00e1ng. H\u00e3y \u0111\u1ec3 &#8220;c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt&#8221; k\u1ec3 c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb bu\u00f4n l\u00e0ng T\u00e2y Nguy\u00ean \u0111\u1ebfn nh\u1eefng t\u00e1ch c\u00e0 ph\u00ea tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00e0i ca v\u1ec1 l\u00f2ng tin v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n<p><b>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, Liberica th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c pha tr\u1ed9n v\u1edbi Robusta \u0111\u1ec3 t\u0103ng \u0111\u1ed9 ng\u1ecdt cho c\u00e0 ph\u00ea s\u1eefa \u0111\u00e1, nh\u01b0ng c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u nh\u01b0 Helena Coffee \u0111ang \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh Liberica nguy\u00ean ch\u1ea5t, v\u1edbi hai d\u00f2ng Jackfruit Type 1 (h\u1eefu c\u01a1) v\u00e0 Type 2 (th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng), \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i khen ng\u1ee3i.<\/b><\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n: tuoitre.vn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TTCT &#8211; \u0110i\u1ec1u l\u00e0m cho Liberica tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb: v\u1ecb ng\u1ecdt s\u00f4 c\u00f4 la \u0111en, h\u01b0\u01a1ng m\u00edt kh\u00f4, cam qu\u00fdt v\u00e0 ch\u00fat kh\u00f3i g\u1ed7 quy\u1ebfn r\u0169. Qu\u1ea3 v\u00e0 h\u1ea1t c\u00e0 ph\u00ea m\u00edt Liberica H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1n \u0111ang \u1edf T\u00e2y Nguy\u00ean, ng\u1ed3i b\u00ean hi\u00ean nh\u00e0, gi\u1eefa nh\u1eefng \u0111\u1ed3i c\u00e0 ph\u00ea xanh&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1768,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1767","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1767"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1770,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1767\/revisions\/1770"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grasslandvn.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}